Alıntılar featured

EZİLMEYE KARŞI İSYAN: RAP MÜZİK

17:10:00Hakan İnce


Rap, Hip hop alt kültürünün bir koludur. Rap kelimesinin açılımı olarak birçok görüş vardır bunlar;
-Rythmic American Poetry ( Ritmik Amerikan Şiirleri )
-Rhytm And Poem (“Ritim ve Şiir” ya da “Ritmik Şiir”)
-Rhytmic African Poetry (Ritmik Afrika Şiiri)
sözcüklerinin kısaltması olduğu görüşü yaygın olsa da aslında rap kelimesi, İngilizce sözlük anlamı olarak “ağır eleştiri” anlamına gelmektedir.
Rap; sözlerin, müziğin tempo ve ritmine uyarlanarak söylendiği bir yapıdadır. Hiphop kültürünün içindeki başlıca dört elementten biridir. (Rap, DJ’lik, breakdance ve graffiti…) Rap yıllar boyunca değişim geçirmiştir ve rap içinde çeşitli alt türler oluşmuştur. (Gangsta, G-Funk vb.)
Rap müzik Kökeni 1970’lerde özellikle Afrika kökenli insanların yaşadığı Amerika’nın kenar mahallelerine, bir diğer deyişle gettolara dayanmaktadır. Harlem, Bronx gibi siyahi vatandaşların yoğun olduğu yerlerdeki ezilen ve siyahi müzisyenler rap'in temellerini attı. Jazz, R&B (Rhytme and Blues) ve Funk müziklerini karıştırıp bir beat (müzik altyapısı) yapıp üstüne de rhyming (uyak) yaparak freestyle (doğaçlama) olarak yeni bir müzik akımını başlattılar,.
Kültürel kökeni Amerika’da olmasına karşın, bazıları göre bilinen ilk Rap parçası İtalyan Adriano Celentano’nun Prisencolinensinainciusol parçası olarak kabul edilir. Bazılarına göre ise bugün rap müziğin kurucusu ise DJ Kool Herc olarak kabul edilmektedir. Rap müzik seksenlere kadar ciddi anlamda bir ilgi görmedi. Ama seksenlerde müzikle beraber teknolojinin de gelişmesi rap'te kullanılan sampleların (üst müzikler), rock, klasik müzik vb. türlerin de çoğalmasıyla rap ciddi anlamda bir patlama yaşadı. Rapperlar çeşitli düetlerle adlarını duyurmaya başladı. Bu sayede rap başta Amerika ve Avrupa metropolleri olmak üzere tüm dünyaya yayılmaya başladı. Rap'teki bu zenginlikte rap'e oldskool, newskool, gangsta gibi kollar kazandırdı. Ama bunların en önemlisi East Coast, West Coast ayrımıdır. West Coast Rap daha çok seks, para, silah, hayatın güzelliklerini konu alırken, East Coast Rap daha politik, depresif, adaletsizlik, eşitsizlik gibi konuları ele alıyordu. Dediğimiz gibi rap gelişmekteyken tabi bunu ilk fark edenlerden biri de Uluslararası Kapitalist Müzik Şirketleri oldu. Rapperlarla büyük anlaşmalar yaparak, geniş reklamlarla rap üstünden milyarlarca dolarlar kazanmaya başladılar. Özellikle rapteki DISS olayı yani atışma benzeri karşılıklı laf atma inanılmaz reyting sağlıyordu ve satışları da arttırıyordu. Doksanların sonuna doğru tüm dünya gençliği Hip-Hop Kültürü'ne (maalesef körü körüne moda olduğu için katılanlar da dahil) katılmaya başladı. Bilindiği üzere rapperlar bol giyer bunun nedeni düzgün fiziği belli etmeyi ve dar giyimden oluşan rahatsızlığı protesto ve insanları özgür bırakarak rahatlığı ön plana çıkarmaktır. Ancak şuan günümüze baktığımızda durum tam tersine dönmektedir.

Rap Neden Politiktir?


Rap 1970'lerde metropolün fakir siyah gettolarında doğdu. Siyahiler dünyaya demokrasi getirme yarışındaki Amerika'da her zaman ikinci sınıftırlar. Lenin'in en güzel tahlillerinden biriyle; dünya ezenler ve ezilenler olarak ayrılmıştır. Bu yüzden rap ezilenlerin müziği olarak doğdu. Bugün Fransa'daki rapperların çoğu siyahi yada Arap, Almanya'da da siyahi ya da Türk, İngiltere'de ise yine siyahi yada Hintler bu işi yapıyorlar. Çünkü rap ikinci sınıf olmak, bir yerlere ait olmamak (ulusal ve bireysel bazlarda), ezilmişlik, itilmişlik insanları agresifleştirir, suça teşvik eder. Bu yüzden rap'te bol küfür ve hakaret vardır. Rap'in ilk dönemlerinde Amerika'da beyaz adam'a karşı, siyahi vatandaşların ezilmişliği, Avrupa'da azınlık-yabancı olmanın burukluğu ve ana ulusa entegre olamama sorununu ele almıştır. Pop gibi düzenin müzikleri sadece aşk ve güzellikleri konu alırken, rap altmışlardaki isyan bayrağını rocktan kapmış bulunuyordu ve Protestliğin tahtına oturmuş durumdaydı. Rap, işbirlikçi-yalancı politikacılara küfretti, çalışanların sorunlarını anlattı, dünyanın içinde bulunduğu durumu izah etti, sistemdeki aksaklıkları eleştirdi, her ne kadar Amerikan orijinli bir müzik olsa da (gerçi kökeni değil, düzene bakış açısı önemli) emperyalizme, kapitalizme,siyonizme, adaletsizliğe, eşitsizliğe, insanlık gibi temel değerleri anlattı. Örneğin sevilmeyen bir politikacıya sadece sandık başında ve toplumsal baskılarla cevap verilebilirken, müzik yapmak uğruna sanatı katleden bir müzisyene kasetini almayarak cevap verebilirken, rap'te bu kızıldığı her anda belli edilebilir. Rap'te FREESTYLE yani doğaçlama vardır, aynı Anadolu'daki aşık atışması gibidir. Örneğin o dönem sosyal uçurum artmışsa zenginlere, ülke bütünlüğü tehlikedeyse bölücülere, sevgiye karşılık alınamıyorsa aşka bile sözlü saldırıda bulunulabilir. İşte rap bu yüzden pop gibi kişiyi aşkla kısıtlamaz. Rap aşka bile eleştirel bakar, seni seviyorum, sana ölüyorum tarzı tekdüze ifadelerle değil içten geldi gibi anlatır.


Kısacası Rap= Özgürlük
Rap Terimleri


MC: Müzikal anlamda hiçbir özel eğitim almadan kendi çabalarıyla müzik yapan kişidir. MC’nin açılımı “Master of Ceremony”dir. Bunun anlamı, “Seramoni Efendisi” veya “Orkestra Şefi” olarak bilinir. Ayrıca bu tabir rap tarzında şarkı sözü yazan, besteleyen ve söyleyen kişilere de kullanılır.

BAR: Rap’de söz yazarken veya söylerken bir ölçüdür. Bir Bbar bir satıra eşit gelir. Bir dörtlük 4 bardan oluşur. Yani 16 bar müzik dendiği zaman dört dörtlük (4/4) bir parça olduğu anlamını çıkarabiliriz.

LİRİK: Lirik Beatle beraber en önemli unsurlardan biridir. Şarkının sözlerinin coşkun ve içten bir dille yazılmasının genel adıdır. Latince Lyricus, Yunanca Lyricos, Fransızca Lyrique kelimelerinden türemiştir. Sözlük anlamı ise; coşkun, ilhamla dolu demektir.

BEAT: Her bir rap şarkısının temeli (alt yapısı), şarkının ritmidir. Beat rap şarkının müziği olarak geçiyor ama aynı zamanda rapperı nasıl rap yapılacağı konusunda yani hız, ses ve teknik olarak yönlendiriyor. Aslında beat, rap müziğe ruhunu veren unsurdur.

DİSS: Birisini tabiri caizse ezmek için yapılan rap müzik türüdür. “Diss to …” şeklinde görürüz. Laf sokmak, laf atmak anlamına gelir. Küfürlü yazılır ama küfürsüz yazıp da ağır konuşan genelde daha üstündür. İngilizce “Dissrespect” kelimesinden gelir.

FREESTYLE: MC’lerin ön hazırlığı olmadan, o anda doğaçlama yaparak ruh hallerine göre söyledikleri kafiye düzenli ritmik sözlerdir. Freestyle’ın kelime anlamı serbest stil yada özgür stildir. Bu işi yapan MC’lere freestyler denir. Ülkemizde Freestyle King 1-2-3 veya DEVRAP Freestyle gibi büyük freestyle yarışmaları organize edilmiştir.

PUNCH: Genelde disslerin veya freestyle’ın içinde yer alıp bitirici etkisi olan sözlerdir. Freestyle yarışmalarında, dinleyenlerden “ooo” sesini duyduğumuzda veya güldüklerinde anlarız ki punch atılmıştır. Parçada punch’ın bulunduğu bara ise punchline denir. 

RHYME: Kafiye düzenidir. Uyak anlamları taşır, rap’te sıkça zikredilen bir kelimedir. 

FLEX: Rap’in hızlı okunan türüdür. Türkiye’de Tankurt Manas, Şehinşah, Ceza vb. Yurtdışında Busta Rhymes, Twista, Tech N9ne, Twisted İnsane, Eminem gibi kişilerin uzman oldukları türdür. 

FLOW: Flow şarkıda akıcılık ve ritim tutabilmektir. Flow, ritme uygunluk, ölçü, vurguların doğruluğu ve kelimelerin anlaşılırlığı belirler. Ayrıca “hız” da günümüzde flowa göre değişebilir olması oldukça önemlidir. Zira iyi bir MC zorlu dizeleri ard arda ve aralıksız söyleyebilir.

NİGGA: Zenci anlamına gelir. Tabiri caizse rap müzik ilk kez Tupac Amaru Shakur gibi zencilerin icra ettikleri bir müzik türü olduğu için halen nigga kelimesini rap  müzikte sıkça duyabiliriz. Aslen "nigger" kelimesinden türemiştir. Zencilerin birbirleri arasında bu kelimeyi kullanması samimiyet, dostluk anlamındayken bir beyazın zenciye böyle hitap etmesi büyük bir kavga sebebidir.

RECORD: Stüdyolarda kayıt ve isim olarak kullanılır. Kelime anlamı da kayıt demekdir. İsim olarak kullanılmadığı takdirde genelde Rec olarak kısaltılır. İsim olarak da misal "Rap Sözler Records" olarak kullanılabilir. İsim olarak kullanıldığında isimin tamamı kısaltılır. Stüdyonun ismi Rap Sözler records ise RSR gibi.

ACAPELLA: Beat olmadan önceden hazırlanmış bir parçayı dinleyiciye tanıtım amaçlı tamamını yada bir bölümünü okumaktır. 

GANSTA RAP: Gangsta rap, 1980’li yılların sonunda ABD’de ortaya çıkan şiddete ve yasa dışı şeylerin yüceltilmesine dayalı müzik kültürüdür. "Gangsta" sözcüğünün kökeni, yasa dışı işler yapan çete üyesi anlamına gelen “gangster”dir. 1980’lerdeki öncüleri Schooly D ile Ice T olan gangsta rap’in asıl popülerliğini kazanması 1980’li yılların sonlarına doğru N.W.A gibi rap gruplarının ortaya çıkmasıyla yaşanmıştır. 1980’lerin sonları ile 1990’ların başları arasında, Ice-T ve N.W.A’nın ulusal bilince dikkat çekmesiyle birlikte Gangsta Rap, Hip-Hop müziğinin en çok kâr getiren alt türlerinden biri olmuştur.

BATTLE RAP: Disse benzer ama disste isim verilir battleda verilmez. İsim vermeden iğnelemek, alay etmek anlamına gelir. Türkiye’de Fuat Ergin çok iyi battle yapan biridir. 

PROTEST RAP: Adından da anlaşılacağı gibi protesto içeren, hükümeti, düzeni, politikayı yada sistemi eleştiren rap türüdür. Underground MC’lerin en çok yapıtığı rap türüdür. Gazapizm, Hidra, Şiirbaz ve daha bir sürü MC bu işte başarılıdır.

UNDERGROUND MC: Amerika’da 80’li yilların sonunda çıkmış bir alt kültürdür. Genelde caz ve klasik müzik sample’ları kullanılır. Sözler genellikle politik ve felsefi konularla alakalıdır. Underground Hip-Hop icra eden kişiler büyük müzik sirketleriyle çalışmazlar, ünlü olmak icin potansiyelleri olsa bile ünlü olmaya karşıdırlar.

OLD SCHOOL: Eski tarz anlamına gelir. Sadece müzikle sınırlı değil örneğin kaykaycılar arasında da old school destekçileri vardır hareketler günümüz kaykay hareketlerinden tamamıyla farklıdır. Kısacası o konuda ki ilk kişilerin kullandığı stil, tarz. 

NEW SCHOOL: Old School’a tamamıyla zıtdır. New School sanatçılar yeni tarzlar yaratmaya eğilimlidirler ve her zaman yeni stillerde parçalar çıkarmaya gayret gösterirler. 

SAMPLE: Kelime anlamı örnek demektir. Rap müzikte, farklı türdeki şarkılardan alınıp tabiri caizse modifiye edilip (Bass, Drum ekleme, Nota kesme, ekleme vb.) üstüne Rap söylenecek hale getirilmesidir. Bir sampledan farklı DJ’ler farklı beatler yapabilir, üstüne farklı kişiler yazdıkları sözü okuyabilirler. 

a.K.a: “… ismi altında tanınan” demektir. “Asl Kwonw As”‘ın kısaltmasıdır. Örnekle açıklamak gerekirse; Benim adım “rapsozler” mahlasım da “eniyisözler” bu rapsozler a.k.a eniyisözler oluyor. Yani eniyisözler olarak da tanınan demek. Ekeyey olarak okunur.




Kaynaklar: rapsozler - turkishrapclub - cocukbilgi - hiphopkurslari - frmtr  - izafet

Benzer Yazılar

0 yorum

Radyo // Bazen yayındayız

Blog Sözlük!!!

blog sözlük

İletİşİm Formu